 31 sierpnia 2026 r. Sąd Okręgowy Nord-Troms wydał decyzję o zatrzymaniu rosyjskiego statku badawczego „Professor Mołczanow” na wniosek ukraińskiego Naftohazu. 2 września gubernator Svalbardu, pełniący także funkcję komornika, wydał oświadczenie, w którym poinformował o wykonaniu przez norweską policję tego postanowienia.
Aresztu jednostki dokonano w… rosyjskiej osadzie Bartensburg na Spitsbergenie – głównej wyspie archipelagu Svalbard.
Podstawą działania jest roszczenie Naftohazu wobec Rosji, opiewające na kwotę 4,2 mld dolarów, powiększoną o odsetki i koszty postępowania. Środki te stanowią odszkodowanie za przejęcie przez Rosję aktywów grupy Naftohaz na Krymie po jego zajęciu w 2014 r. Norweski sąd wcześniej uznał orzeczenie arbitrażowe za możliwe do wykonania w Norwegii. Zatrzymanie statku ma więc charakter zabezpieczenia egzekucji.
Rosyjskie media podają, że należący do Rosgidrometu (Federalnej Służby ds. Hydrometeorologii i Monitoringu Środowiska Rosji) „Professor Mołczanow” został zbudowany w Finlandii w 1983 r., ma 71 m długości i wyporność około 1750 t. Statek może zabrać do 80 osób, w tym 20 członków załogi. Od czerwca 2025 r. wykonuje rejsy między Murmańskiem a Barentsburgiem, przewożąc pasażerów, zaopatrzenie i ładunki dla rosyjskiej społeczności na Svalbardzie. W sezonie 2026 r. zaplanowano 10 rejsów na tej trasie.
Warto dodać, że rosyjska, górnicza osada Barentsburg nie jest terytorium rosyjskim w sensie prawa międzynarodowego. Traktat Svalbardzki z 1920 r. przyznał Norwegii pełną suwerenność nad archipelagiem, a ZSRS uznał ją formalnie w 1924 r. Norweskie władze mają na Svalbardzie wyłączną kompetencję do egzekwowania prawa – dotyczy to także cudzoziemców, zagranicznych przedsiębiorstw i statków. Rosja ma natomiast szczególne prawa traktatowe dotyczące m.in. działalności gospodarczej i dostępu do Svalbardu (górnicze osady Barentsburg i Pyramiden ).
Ciekawostką jest fakt, że w jedynej stale zamieszkiwanej rosyjskiej osadzie – Barentsburgu – na centralnym placu zobaczymy pomnik Lenina.
|
