 13 czerwca 2021 r. z udziałem duńskiej królowej Małgorzaty II, niemieckiej pary prezydenckiej, następcy tronu księcia Fryderyka i jego najstarszego syna Christiana oraz duńskiej premier Mette Frederiksen na dawnym przejściu granicznym Frederiksh?j na południu od Kolding odbyła się uroczystość upamiętnienia powrotu do Danii w czerwcu 1920 r. tzw. Szlezwiku północnego, dziś tworzącego region S?nderylland, czyli Jutalndię Południową.
Obchody 100. rocznicy odzyskania tych terenów przez Danię ze względu na epidemię zostały przesunięte na czerwiec 2021 r. Kulminacyjnym punktem uroczystości było odsłonięcie łuku triumfalnego, pod którym przejechał królewski orszak. Konkurs na projekt łuku wygrało kopenhaskie biuro architektoniczne A-A Collective. Według twórców i zgodnie z zamysłem konkursu, łuk ten jest "reinterpretacją" jednego z 18 łuków postawionych w roku 1920 w Frederiksh?j. Trudno się jednak dopatrzeć podobieństwa do pierwowzoru, ponieważ przypomina on raczej? rusztowanie budowlane.
Łuk mierzy 5 m wysokości, 6 m szerokości i jest stalową konstrukcją rozpiętą po obu stronach drogi. Nie będzie tu jednak stałym elementem - po uroczystościach zostanie na stałe ustawiony na parkingu koło muzeum Genforenings- og Gr?nsemuseet w Christianfeld (www.genforeningsmuseet.dk).
Szlezwik, Holsztyn i Lauenborg były dziedzicznym lennem Danii, zamieszkałymi w dużej części przez Duńczyków - szczególnie w Szlezwiku. Spór o te obszary doprowadził do kilku wojen z Niemcami. W wyniku tzw. drugiej wojny o Szlezwik, w 1864 r. Dania utraciła na rzecz Prus znaczną część tych ziem, stanowiących niemal 1/3 jej ówczesnego obszaru (bez terenów zamorskich).
Ewentualną przynależność Szlezwiku do Danii miał ustalić późniejszy plebiscyt. Odbył się on dopiero w r. 1920. Na jego mocy tzw. Szlezwik północny, dziś S?nderylland, ponownie stał się częścią duńskiego państwa. Wydarzenie to miało wielkie znaczenie dla Danii i jej ducha narodowego i było fetowane z wielką pompą. Pod łukiem triumfalnym przejechał wówczas konno ówczesny władca - Christian X.
Źródła: danmarkhistorien.dk, graenseforeningen.dk, kongehuset.dk
Ilustracja: 1920 - król Christian X przejeżdża pod łukiem triumfalnym, kadr z filmu poświęconego odzyskaniu utraconych ziem, dostępnego na YouTube
|
